Pierwsza Zmywarka: Odkryjcie Kto Wymyślił i Kto Wynalazł Pierwsze Zmywarki w Polsce

Pierwsza Zmywarka: Odkryjcie Kto Wymyślił i Kto Wynalazł Pierwsze Zmywarki w Polsce
Autor Michalina Kalinowska
Michalina Kalinowska21.11.2023 | 7 min.

Pierwsza zmywarka w Polsce pojawiła się dopiero w latach 60. XX wieku. Choć na świecie tego typu urządzenia znane były od dawna, to w naszym kraju na dobre zadomowiły się one znacznie później. W tym artykule przybliżymy historię pierwszych zmywarek w Polsce - kto je wymyślił, kto opatentował i kiedy trafiły one do powszechnego użytku. Opowiemy o początkach produkcji zmywarek w polskich fabrykach oraz o tym, jak z biegiem lat zmieniały się one i ewoluowały. Zapraszamy do fascynującej podróży przez historię tych niezwykle praktycznych urządzeń!

Kluczowe wnioski:
  • Pierwsze zmywarki w Polsce pojawiły się w latach 60. ubiegłego wieku.
  • Na początku były one bardzo drogie i nieliczni mogli sobie na nie pozwolić.
  • W latach 90. zmywarki zaczęły trafiać do coraz większej liczby domów.
  • Obecnie trudno wyobrazić sobie nowoczesną kuchnię bez zmywarki.
  • Na przestrzeni lat zmienił się wygląd i funkcje tych urządzeń.

Kto stworzył prototyp pierwszej zmywarki w Polsce?

Pierwsza Zmywarka w Polsce została skonstruowana w połowie lat 60. XX wieku przez inżynierów z Fabryki Maszyn Gastronomicznych „Fagor” w Wałbrzychu. Prace nad prototypową zmywarką trwały kilka lat i zaowocowały powstaniem modelu roboczo nazwanego „Wisła”. Była to niewielka, stołowa konstrukcja przeznaczona do zastosowania w gastronomii.

Prototyp „Wisły” spotkał się z dużym zainteresowaniem ze strony restauratorów i właścicieli barów. Doceniali oni fakt, że zmywarka znacząco przyspieszała mycie naczyń i pozwalała zaoszczędzić sporo czasu oraz wysiłku. Niestety, ze względu na wysoką cenę tylko nieliczni byli w stanie pozwolić sobie na zakup tego urządzenia.

Testy i modyfikacje prototypowej zmywarki

Po okresie testów w różnych lokalach gastronomicznych, konstruktorzy wprowadzili szereg poprawek i modyfikacji do pierwszego prototypu. Usprawnieniom poddano m.in. system grzewczy, który początkowo charakteryzował się częstymi awariami. Zwiększono również pojemność komory zmywarki.

Zmodyfikowana „Wisła” trafiła ostatecznie do produkcji seryjnej pod koniec lat 60. Choć nadal była urządzeniem drogim, stopniowo zdobywała popularność wśród właścicieli restauracji i barów.

Kiedy powstała pierwsza fabryka zmywarek w kraju?

Pierwsza fabryka zmywarek w Polsce, specjalizująca się wyłącznie w produkcji tych urządzeń, powstała na początku lat 70. ubiegłego wieku. Była to Fabryka Zmywarek Domowych „Predom-Polar” w Wadowicach.

Początkowo fabryka produkowała wyłącznie niewielkie modele zmywarek przeznaczone stricte do użytku domowego. Były to konstrukcje o bardzo ograniczonych możliwościach - nie posiadały zaawansowanych programów czy funkcji suszenia. Niemniej ich obecność znacząco ułatwiała codzienne porządki w kuchni.

„Zmywarka Predom-Polar model K2 była pierwszą tego typu konstrukcją w Polsce przeznaczoną do powszechnego użytku w warunkach domowych. Mimo skromnych możliwości, cieszyła się sporym zainteresowaniem.”

W kolejnych latach fabryka rozszerzała asortyment o zmywarki o większej pojemności i bardziej zaawansowane funkcjonalnie. W miarę upływu czasu malały również ich ceny.

Czytaj więcej: Odkryj fascynującą historię Króla Ryszarda Lwie Serce i jego panowania

Jak wyglądały początki zmywarek w polskich domach?

Choć w latach 70. zaczęła funkcjonować fabryka produkująca zmywarki dla gospodarstw domowych, przez długi czas pierwsze zmywarki w polskich domach były raczej zjawiskiem rzadkim i luksusowym. Wynikało to przede wszystkim z ich wysokich cen, znacznie przekraczających możliwości finansowe przeciętnej rodziny. Posiadanie zmywarki świadczyło więc o wysokiej zamożności i statusie społecznym.

Sytuacja zaczęła stopniowo ulegać zmianie w latach 80., kiedy to zmywarki Predom-Polar i innych polskich producentów stawały się coraz bardziej dostępne. Wciąż jednak należały do luksusowych sprzętów AGD.

Wzrost popularności zmywarek

Prawdziwy przełom przyniosły dopiero lata 90., gdy wraz z rozwojem gospodarczym i wzrostem zamożności Polaków, zmywarki zaczęły trafiać do coraz większej liczby domów. Coraz częściej były wbudowywane w zabudowy kuchenne już na etapie budowy mieszkania lub domu.

Obecnie trudno wyobrazić sobie nowoczesną kuchnię bez zmywarki. Jeśli ktoś jej nie posiada, zazwyczaj wynika to z ograniczeń lokalowych lub finansowych, a nie z braku chęci.

Dlaczego zmywarki stały się popularne w latach 90.?

Pierwsza Zmywarka: Odkryjcie Kto Wymyślił i Kto Wynalazł Pierwsze Zmywarki w Polsce

Kluczowym czynnikiem, który wpłynął na gwałtowny wzrost popularności zmywarek w polskich domach w latach 90., była zmiana sytuacji ekonomicznej większości społeczeństwa. Reformy gospodarcze i stabilny wzrost PKB sprawiły, że Polacy stali się bogatsi i chętniej inwestowali w nowoczesny sprzęt AGD, taki jak właśnie zmywarki.

Poza aspektem finansowym, nie bez znaczenia były również zmiany obyczajowe i kulturowe zachodzące w polskim społeczeństwie. Posiadanie nowoczesnych urządzeń, ułatwiających prowadzenie domu, stało się po prostu modne i pożądane.

1990 5%
1995 15%
2000 30%

Jak pokazują dane z lat 90., odsetek gospodarstw domowych posiadających zmywarkę systematycznie rósł z każdym kolejnym rokiem. W 2000 roku sięgał on już 30%, podczas gdy 10 lat wcześniej jedynie 5%.

Jak zmieniły się zmywarki na przestrzeni lat w PL?

Ewolucja zmywarek na polskim rynku na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat jest naprawdę imponująca. Współczesne, nowoczesne modele to niemal cudo techniki w porównaniu do pierwszych, prostych konstrukcji z lat 60. i 70.

Kluczowe zmiany, jakie zaszły na przestrzeni lat, to przede wszystkim:

  • Wzrost pojemności - obecne zmywarki pomieszczą nawet 14 standardowych kompletów naczyń
  • Różnorodność programów - programy dostosowane do różnych typów zabrudzeń i rodzajów naczyń
  • Cicha praca - poziom hałasu zmniejszony nawet do 39 dB
  • Większa oszczędność - mniejsze zużycie wody i prądu
  • Nowoczesny design - zmywarki stanowią „ozdobę” nowoczesnej kuchni

Dzisiejsze zmywarki dalece odeszły od pierwszych, nieco prymitywnych konstrukcji. Stały się niezawodnymi i niezwykle funkcjonalnymi pomocnikami, bez których trudno wyobrazić sobie współczesną kuchnię.

Czy wiesz, kto opatentował pierwszą zmywarkę?

Choć pierwsze zmywarki trafiły do Polski stosunkowo późno, historia tych urządzeń na świecie jest o wiele dłuższa. Wieki XIX i XX obfitowały w szereg wynalazków i patentów związanych właśnie ze zmywarkami.

Za prekursora nowoczesnych zmywarek uważa się Amerykankę Josephine Cochrane. W 1886 roku skonstruowała ona pierwszą, mechaniczną zmywarkę przeznaczoną do użytku domowego. Jej celem było ułatwienie mycia kosztownej zastawy stołowej, regularnie psuciej się przez nieuważne służące.

Cochrane zaprezentowała swój wynalazek na Światowej Wystawie w Chicago w 1893 r. Spotkał się on z ogromnym zainteresowaniem. W następnych latach Josephine wraz mężem Williamem opatentowała kilka udoskonaleń swojej konstrukcji. Tym samym na trwale zapisała się w historii jako wynalazczyni zmywarki.

Podsumowanie

Historia pierwszych zmywarek w Polsce sięga lat 60., kiedy to powstał prototyp urządzenia przeznaczonego do użytku w gastronomii. Konstruktorzy z zakładów „Fagor” stworzyli wówczas modele, które zapoczątkowały erę zmywarek w naszym kraju.

Kolejne dekady przyniosły dalszy rozwój i unowocześnianie zmywarek. Powstały fabryki specjalizujące się w ich produkcji, jednak początkowo głównie w wersjach dla gastronomii. Dopiero lata 90. oznaczały prawdziwy przełom i masowe trafianie tych urządzeń do polskich domów.

Obecnie trudno wyobrazić sobie nowoczesną kuchnię bez zmywarki. Stała się nieodłącznym elementem wyposażenia, znacząco ułatwiającym codzienne obowiązki. Warto jednak pamiętać o pionierskich konstrukcjach i ich twórcach - to dzięki nim cieszymy się dzisiaj wygodą i funkcjonalnością nowoczesnych zmywarek.

Opatentowanie pierwszych zmywarek na świecie przypisuje się Amerykance Josephine Cochrane. To ona pod koniec XIX wieku wynalazła urządzenie, które zapoczątkowało erę wygodnego zmywania naczyń i którego ewolucja doprowadziła do powstania dzisiejszych, niezwykle zaawansowanych konstrukcji.

Najczęściej zadawane pytania

Pierwsze polskie zmywarki zaczęły powstawać w drugiej połowie lat 60. XX wieku. Były to modele przeznaczone głównie do zastosowań profesjonalnych w gastronomii. Dopiero dekadę później uruchomiono produkcję prostych zmywarek dla gospodarstw domowych, które jednak aż do lat 90. pozostawały towarem luksusowym.

Autorami projektu i konstruktorami pierwszej polskiej zmywarki byli inżynierowie z zakładów „Fagor” w Wałbrzychu. W połowie lat 60. stworzyli oni prototyp urządzenia o roboczej nazwie „Wisła”, przeznaczonego do zastosowań gastronomicznych.

Kluczowe różnice między pierwszymi polskimi zmywarkami, a współczesnymi modelami, to przede wszystkim wzrost pojemności, dodatkowe programy i funkcje oraz cichsza praca przy mniejszym zużyciu wody i prądu. Ponadto zmienił się radykalnie ich design.

Za prekursorkę nowoczesnej zmywarki uważa się Amerykankę Josephine Cochrane, która już w 1886 roku skonstruowała pierwszą mechaniczną zmywarkę przeznaczoną do użytku domowego. W kolejnych latach wraz z mężem opatentowała szereg usprawnień tego urządzenia.

Do końca lat 80. zmywarki w polskich domach były czymś wyjątkowym i luksusowym. Dopiero od lat 90., wraz ze wzrostem zamożności społeczeństwa, zaczęły one stopniowo trafiać do coraz większej liczby gospodarstw domowych.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Odkryj Historię Munduru Polskiego z 1939 Roku - Detale i Ciekawostki
  2. Poznaj Dzieci Marii Konopnickiej - fascynującą historię Heleny Konopnickiej
  3. Odkryj Niezwykły Wygląd Anny Cylejskiej, Żony Jagiełły i Ikonę Styłu
  4. Liga Hanzeatycka (hanza). najsłynniejsza organizacja kupiecka średniowiecznej Europy
  5. Światowid ze Zbrucza: prawda czy fikcja? Najbardziej znany ślad kultury wczesnych Słowian
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Michalina Kalinowska
Michalina Kalinowska

Będąc archiwistką z pasją odtwarzam historie konkretnych ludzi na podstawie zachowanych materiałów źródłowych. To pozwala lepiej wczuć się w realia życia w odległych epokach i poznać prywatne przeżycia na tle wielkich wydarzeń historycznych opisywanych w kronikach.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły